LOMLOE curriculuma · País Vasco

Latín ebaluazio-irizpideak, Batxilergoa 1

Latín Batxilergoa 1 mailako 21 ebaluazio-irizpideak, País Vascok argitaratzen dituen bezala, bere ordenan eta bere zenbakikuntzarekin, baita estatukoekin bat datozenak ere. Hizkuntza koofiziala: euskera.

Aplikatzekoa den araudia

Estatuaren oinarrizko testua: Real Decreto 243/2022, de 5 de abril, anexo II (BOE 82, 6-4-2022).

País Vascoko testua: 76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak) (EHAA 109, 2023-06-09).

País Vascoko irizpideak EHAA aldizkariaren euskarazko bertsio ofizialean erakusten dira, eta bakoitza bertsio horretan aipatzen da, bere orrialdearekin; estatuko curriculumarenak, gaztelaniaz.

Indarraldia: Ez da aldaketarik aurkitu.

EHAA aldizkariak ez ditu irizpideak ikasturtez ikasturte ematen ikasgai honetan: hainbat ikasturterentzat batera argitaratzen ditu, «Latina I eta Latina II» zutabean. Hemen dauden-daudenean erakusten dira, ikasturteen artean banatu gabe.

País Vascok ikasgai hau bere konpetentzia espezifikoekin antolatzen du: hemen testuan bat datorrena bakarrik parekatzen da estatuko curriculumarekin, eta gainerakoa aparte zerrendatzen da, falta denik eman gabe.

País Vascoko curriculumaren 21 irizpide

1. konpetentzia espezifikoa

1.1
Testu edo pasarte egokitu edo jatorrizkoak, zailtasun egokikoak, modu gidatuan boz gora irakurtzea, euskarri analogikoetan edo digitaletan, latinaren azentuazio- eta ahoskera-arauak aplikatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
1.2
Zailtasun egokiko eta progresiboko testu edo pasarte egokitu edo jatorrizkoetako ahozko edo idatzizko enuntziatuetatik informazio garrantzitsua gero eta modu autonomoagoan ateratzea, euskarri analogikoetan, digitaletan edo multimodaletan, hizkuntzaren unitate linguistiko erregularrak identifikatuz eta analizatuz, eta euskararekiko, gaztelaniarekiko eta beste hizkuntza ezagun batzuekiko aldaerak eta kointzidentziak antzemanez.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
1.3
Etaparako zailtasun egokiko eta progresiboko testu edo zati egokitu edo jatorrizkoen ideia nagusiak eta oinarrizko argumentu-ildoak gero eta modu autonomoagoan interpretatzea, ortografia- eta adierazpen-zuzentasunarekin.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
1.4
Hitz polisemikoen esanahi egokia hautatzea eta erabakia justifikatzea, informazio kotestuala edo testuinguru-informazioa kontuan hartuz eta interpretazio eta bitartekotza idatzizkoaren prozesuari laguntzeko tresnak erabiliz (laburbiltzea, sintetizatzea, azaltzea, parafraseatzea, itzultzea eta abar) zenbait euskarritan, hala nola hiztegi-zerrendak, glosarioak, hiztegiak, mapak edo atlasak, zuzentzaile ortografikoak, gramatikalak eta estilo-liburuak.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
1.5
Testuen edo zatien interpretazio eta bitartekotza idatzizkoaren lanak, norberarenak eta ikaskideenak, berrikustea eta zuzentzea, hobekuntza-proposamenak eginez eta aldaketak terminologia espezializatuarekin argudiatuz, gogoeta linguistikotik abiatuta.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
1.6
Zailtasun egokiko eta progresiboko testuak idaztea eta enuntziatuak adieraztea, euskarri analogikoetan edo digitaletan, latinaren berezko egiturak behar bezala erabiliz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
1.7
Latina ikasteko aurrerapenak eta zailtasunak erregistratzea, zailtasun horiek gainditzeko eta ikaskuntza finkatzeko estrategiarik egokienak eta eraginkorrenak hautatuz, norberaren ikaskuntza planifikatzeko jarduerak, autoebaluazioa eta koebaluazioa eginez, hala nola Hizkuntzen Europako Portfolioan (HEP) edo ikaskuntza-egunkari batean proposatutakoak, esplizitu eginez eta partekatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.

2. konpetentzia espezifikoa

2.1
Erabili ohi den termino baten esanahi etimologikoa ondorioztatzea eta termino agertu berrien edo lexiko espezializatutik datozenen esanahia inferitzea, latinezko formanteak ezagutzeko estrategiak aplikatuz, gertatu diren aldaketa fonetikoak, morfologikoak edo semantikoak kontuan hartuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
2.2
Latin kultutik zein latin arruntetik irakaskuntzako hizkuntzetaraino gertatu diren gero eta konplexutasun handiagoko aldaketa fonetikoak, morfologikoak edo semantikoak azaltzea, ahal denean bere errepertorioko beste hizkuntza batzuekiko konparazioaz baliatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
2.3
Latinaren eta hizkuntza modernoen arteko erlazioa azaltzea, latin-jatorriko elementu linguistiko komunak analizatuz eta ikasleen errepertorioa osatzen duten hizkuntzen eta hizkeren estrategiak eta ezagutzak modu gidatuan erabiliz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
2.4
Aurreiritzi eta estereotipo linguistikoak identifikatzea eta kritikoki analizatzea, aniztasuna aberastasun kultural, linguistiko eta dialektal gisa baloratzeko eta errespetatzeko jarrera hartuz, emandako irizpideetatik abiatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.

3. konpetentzia espezifikoa

3.1
Gero eta konplexutasun handiagoko era askotako testu eta zati literarioak interpretatzea eta komentatzea, norberaren esperientzia mobilizatzea, mundua eta giza izaera ulertzea eta sentsibilitate estetikoa eta irakurtzeko ohitura garatzea dakarten analisi- eta gogoeta-estrategiak aplikatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 314. or.
3.2
Latinezko obra edo zati literarioen generoak, gaiak, topikoak eta balio etikoak edo estetikoak analizatzea eta azaltzea, geroztiko obra edo zati literarioekin konparatuz, testuen arteko ikuspegitik eta genero-ikuspegia aintzat hartuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.
3.3
Latindar zibilizazioa aztertu eta ulertzeko funtsezko kontzeptuak izendatzen dituzten latinezko hitzak identifikatzea eta definitzea, zeinen ikaskuntzak ezagutza lexiko eta kulturalak konbinatzen baititu, hala nola imperium, natura, civis edo paterfamilias, zenbait formatutako testuetan.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.
3.4
Testu indibidualak edo kolektiboak sortzea, literatura-asmoz, estilo-kontzientziaz, zenbait euskarritan eta beste hizkuntza artistiko eta ikus-entzunezko batzuen laguntzarekin, inspirazio-iturri gisa latindar zibilizazioa eta kultura hartu dituzten obra edo zati adierazgarrien irakurketatik abiatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.

4. konpetentzia espezifikoa

4.1
Erromatar gizartearen prozesu historikoak eta politikoak, bizimoduak, erakundeak eta ohiturak azaltzea, genero-ikuspegia aintzat hartuz, egungo gizarteek dituztenekin konparatuz, gizarteen bilakaeraren eta giza eskubideen argitan izandako egokitzapenak eta aldaketak modu kritikoan baloratuz, eta kultura partekatuaren eta memoria kolektiboarekin eta balio demokratikoekin konprometitutako herritarren garapenaren alde eginez.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.
4.2
Gure gizarteko erromatar legatuaren zenbait alderdiren garrantziari, bilakaerari, asimilazioari edo horiek zalantzan jartzeari buruz eztabaidatzea, estrategia erretorikoak eta oratoria modu gidatuan erabiliz, behar denean jarreren artean bitartekotza eginez, informazio eta esperientzia egiazkoak hautatuz eta kontrastatuz, eta beste iritzi eta argudiatze batzuekiko interesa, errespetua eta enpatia erakutsiz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.
4.3
Latindar zibilizazioaren esparru pertsonal, erlijioso eta soziopolitikoko legatuaren alderdiei buruzko ikerketa-lanak zenbait euskarritan egitea, emakumearen figura, ikuskera, lana eta ekarpena analizatuz, zenbait iturritatik datorren informazioa hautatuz, kontrastatuz eta berriz landuz, haren fidagarritasuna eta egokitasuna kalibratuz, eta zorroztasunaren eta jabetza intelektualaren printzipioak errespetatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.

5. konpetentzia espezifikoa

5.1
Latindar zibilizazioaren legatu materiala eta immateriala inspirazio-iturri gisa identifikatzea eta azaltzea, geroztiko produkzio kulturalak eta artistikoak analizatuz, emandako irizpideetatik abiatuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.
5.2
Latindar zibilizaziotik oinordetzan hartutako ondare historiko, arkeologiko, artistiko eta kulturala ikertzea, modu egokian, enpatikoan eta errespetuzkoan jardunez, eta eraikitzeko, babesteko, kontserbatzeko eta zaharberritzeko prozesuekiko eta haren iraunkortasuna ziurtatzen duten jarrera zibikoekiko interesa erakutsiz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.
5.3
Ikasleen ingurunean erromanizazioaren aztarnak eta erromatar legatua arakatzea, eskuratutako ezagutzak aplikatuz eta haien erabileren inplikazioei buruz gogoeta eginez, Antzinate klasikoak beren eguneroko bizitzan duen iraupenaren adibideak emanez, eta emaitzak zenbait euskarriren bitartez aurkeztuz.
76/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, II. eranskina (Batxilergoko jakintzagaiak), 315. or.

Praktikatu Latín Batxilergoa 1

Aldiro aldatzen diren ariketak, LOMLOE irizpide hauekin lerrokatuta. Hasi doan.

Ikusi Latín ikastaroa

Araudi ofizialetik hartutako testuak. EureQuizek ez ditu ordezkatzen ikastetxearen programazioa eta País Vascon indarrean dagoen araudia. Arau-testuak beren argitalpen ofizialaren hizkuntzan erreproduzitzen dira.