Geografía e Historia ebaluazio-irizpideak, DBH 2
Geografía e Historia DBH 2 mailako 20 ebaluazio-irizpideak, País Vascok argitaratzen dituen bezala, bere ordenan eta bere zenbakikuntzarekin, baita estatukoekin bat datozenak ere. Hizkuntza koofiziala: euskera.
Aplikatzekoa den araudia
Estatuaren oinarrizko testua: Real Decreto 217/2022, de 29 de marzo, anexo II (BOE 76, 30-3-2022).
País Vascoko testua: 77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak) (EHAA 109, 2023-06-09).
País Vascoko irizpideak EHAA aldizkariaren euskarazko bertsio ofizialean erakusten dira, eta bakoitza bertsio horretan aipatzen da, bere orrialdearekin; estatuko curriculumarenak, gaztelaniaz.
Indarraldia: 16/2025 Dekretuak baliozkotzeak arautzen ditu; ez du curriculumik aldatzen.
EHAA aldizkariak ez ditu irizpideak ikasturtez ikasturte ematen ikasgai honetan: hainbat ikasturterentzat batera argitaratzen ditu, «Lehen eta bigarren mailak» zutabean. Hemen dauden-daudenean erakusten dira, ikasturteen artean banatu gabe.
País Vascok ikasgai hau bere konpetentzia espezifikoekin antolatzen du: hemen testuan bat datorrena bakarrik parekatzen da estatuko curriculumarekin, eta gainerakoa aparte zerrendatzen da, falta denik eman gabe.
País Vascoko curriculumaren 20 irizpide
1. konpetentzia espezifikoa
- 1.1
Egungo eta iraganeko prozesu eta gertaera historiko, geografiko eta sozial esanguratsuei buruzko informazioa modu gidatuan bilatzea, hautatzea, antolatzea eta komunikatzea, hainbat euskarritan aurkeztuz eta zereginaren helburuak kontuan hartuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 185. or.
- 1.2
Historiaurretik Aro Modernora arteko gai geografiko eta historikoei buruz modu kritikoan argudiatzea, banaka zein taldean, askotariko iturri fidagarriak kontrastatuz eta baloratuz, eta jakintzagaiaren berezko terminoak eta kontzeptuak egokiro erabiliz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 185. or.
2. konpetentzia espezifikoa
- 2.1
Lurreko zona klimatikoetako paisaia naturalak identifikatzea eta azaltzea, baita paisaia humanizatuak ere, bertako elementuen eta haien arteko erlazioen ikuspegi sistemiko eta integratzaile baten bidez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 185. or.
- 2.2
Historiaurretik aro modernora bitarteko baliabideen giza ustiapenaren ondorioz naturaguneen eraldaketa aztertzea, baita horrek populazioaren eboluzioarekin duen lotura ere, espazioen iraunkortasun- eta oreka-maila baloratuz, eta jasangarritasunaren aldeko ekintzen beharra aintzat hartuz. Historiaurretik Aro Modernora arte, baliabideak ustiatzearen ondorioz, gizakiok naturaguneak nola eraldatu ditugun aztertzea, baita horrek populazioaren eboluzioarekin duen lotura ere, espazioen iraunkortasun- eta oreka-maila baloratuz, eta jasangarritasunaren aldeko ekintzen beharra aintzat hartuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 185. or.
3. konpetentzia espezifikoa
- 3.1
Historiaurretik Aro Modernora arte bizikidetza eta elkarbizitza arautu dituzten mekanismoak identifikatzea, sortu diren antolaketa politikoko eredu nagusiak nabarmenduz, gaiaren ulermena islatuko duten produktuen bidez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 185. or.
- 3.2
Antzinako Historiako, Erdi Aroko eta Aro Modernoko sistema politiko aipagarrienak adieraztea eta azaltzea, ondorengo demokrazien aurrekaritzat jotzen direnei arreta berezia eskainita, gure egungo gizarteko betebeharrak eta eskubideak bereiziz eta onartuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 185. or.
4. konpetentzia espezifikoa
- 4.1
Historiaurretik Aro Modernora arteko aldaketa historiko garrantzitsuen prozesuak azaltzea, baita gizarte horiek izan zituzten erronka nagusiak ere, kausak eta ondorioak identifikatuz, hainbat lekutako gertaerak eta aldiak sekuentzia kronologikoen bidez erlazionatuz eta jakintzagaiaren berezko termino eta kontzeptu teknikoak erabiliz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
- 4.2
Geografia fisikoari, giza geografiari eta Historiari buruzko informazioa, historiaurretik aro modernora arte, egoki helaraztea, ahozko nahiz idatzizko hainbat komunikazio moten bidez, eta adierazpen grafiko, kartografiko eta bisualen bidez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
5. konpetentzia espezifikoa
- 5.1
Portaera demografikoak, horien eboluzioa, izan dituzten aldaketak eta euren zikloak ezagutzea eta interpretatzea, munduan, Euskal Herrian eta Espainian gaur egun ditugun arazo eta erronka nagusiekin lotuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
- 5.2
Historiaurretik Aro Modernoa arte ezagutzen diren bizi-etapen eta bizimoduen ezaugarriak identifikatzea, gaur egungoekin konparatuz, bien arteko antzekotasunak eta ezberdintasunak bereiziz, horien ezagutzak eskaintzen duen aberastasuna baloratuz eta gure inguruan eta ingurune hartan osasungarria eta jasangarria denaren arteko distantzia hautemanez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
6. konpetentzia espezifikoa
- 6.1
Historiaurretik Aro Modernora arte ezagutzen diren sistema ekonomikoak azaltzea, gizartean, lurraldean eta ingurumenean dituzten ondorio askotarikoekin batera, hazkunde-erritmoak eta -zikloak daudela ulertuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
- 6.2
Historiaurretik Aro Modernora bitarteko sistema ekonomikoek sortutako zenbait gatazka eta nagusitasun-, mendekotasun- eta dependentzia-harremanak identifikatzea, gizarte-eskubideen garrantziarekin eta gaur egun oinarrizko baliabideetarako eskubide unibertsalaren beharrarekin lotuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
7. konpetentzia espezifikoa
- 7.1
Antzinaroan, erdi aroan eta aro modernoan garatu ziren kulturen eta zibilizazioen elementuak gaur egun arte eraiki diren talde-identitateekin lotzea, horiek zeintzuk diren identifikatuz eta kultura unibertsalari egiten dizkioten ekarpenei buruz hausnartuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
- 7.2
Mundu klasikoak, Erdi Aroak eta Aro Modernoak Europari egindako ekarpenak identifikatzea eta azaltzea, ondare historikoa, instituzionala, artistikoa eta kulturala europako herritarren ondare komun gisa aintzat hartuz eta balioetsiz, eta gizatalde baten kide izatearen sentimendu oro -erlijiosoa, nazionala…errespetatuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 186. or.
- 7.3
Ondare artistiko, historiko eta kulturala babestu eta kontserbatzeko beharra argudiatzea, tokiko, autonomiako, nazioko, europako eta mundu osoko talde-identitatearen oinarri gisa onartuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 187. or.
8. konpetentzia espezifikoa
- 8.1
Antzinaroko, Erdi Aroko eta Aro Modernoko zibilizazioak osatu zituzten elementu sozial, historiko, kultural, instituzional eta erlijiosoak deskribatzea, haien sorrera eta garapena espazioan eta denboran kokatuz, eta kultura unibertsalari egindako ekarpen garrantzitsuenak identifikatuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 187. or.
- 8.2
Jarrera ez-diskriminatzaileak erakustea eta aniztasun soziala eta multikulturala aintzat hartzea, inklusioa, gutxiengo etniko-kulturalen onarpena eta kolaborazioa baloratuz, gizarte-kohesioa bultzatzen duten balio gisa.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 187. or.
- 8.3
Gizonen eta emakumeen benetako berdintasunaren alde argudiatzea, hainbat esparrutan emakumezko pertsonaia garrantzitsuek egindako ekarpena nabarmenduz eta baloratuz, eta edozein egoeratan generoagatiko edozein jarrera eta portaera diskriminatzaileren aurka jardunez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 187. or.
9. konpetentzia espezifikoa
- 9.1
Antzinaroko, Erdi Aroko eta Aro Modernoko zibilizazioen ekarpen kulturalak, artistikoak, zientifikoak eta pentsamenduzkoak ezagutzea eta azaltzea, egungo kulturen erroak osatzen dituztenak adieraziz eta elkartasunaren, justiziaren, askatasunaren eta jasangarritasunaren gure kontzeptuarekin lotuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 187. or.
- 9.2
Egungo euskal eta espainiar kulturen, eta historiaren prozesu handien arteko lotura identifikatzea eta testuinguruan kokatzea, historiaurretik aro modernora arte, elkarri egindako ekarpenak baloratuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 187. or.
Praktikatu Geografía e Historia DBH 2
Aldiro aldatzen diren ariketak, LOMLOE irizpide hauekin lerrokatuta. Hasi doan.
Ikusi Geografía e Historia ikastaroaAraudi ofizialetik hartutako testuak. EureQuizek ez ditu ordezkatzen ikastetxearen programazioa eta País Vascon indarrean dagoen araudia. Arau-testuak beren argitalpen ofizialaren hizkuntzan erreproduzitzen dira.