LOMLOE curriculuma · País Vasco

Física y Química ebaluazio-irizpideak, DBH 2

País Vascok Física y Química (DBH 2) bere konpetentzia espezifikoekin idazten du: bere irizpideetako 3 datoz bat testuan estatuko curriculumaren 15 irizpideetako batekin. Behean estatukoak dituzu eta, amaieran, País Vascoko 19 irizpide parekorik gabe. Hizkuntza koofiziala: euskera.

Aplikatzekoa den araudia

Estatuaren oinarrizko testua: Real Decreto 217/2022, de 29 de marzo, anexo II (BOE 76, 30-3-2022).

País Vascoko testua: 77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak) (EHAA 109, 2023-06-09).

País Vascoko irizpideak EHAA aldizkariaren euskarazko bertsio ofizialean erakusten dira, eta bakoitza bertsio horretan aipatzen da, bere orrialdearekin; estatuko curriculumarenak, gaztelaniaz.

País Vascok ez ditu DBHko 1. eta 2. mailetan Biologia eta Geologia eta Fisika eta Kimika bereiz ematen: ikasgai bakarrean biltzen ditu, «Natura Zientziak» (77/2023 Dekretua, 13. artikulua, 3. eta 4. paragrafoak). Hauek dira haren irizpideak: berberak dira 1. eta 2. mailetako Biologia eta Geologiaren eta Fisika eta Kimikaren orrialdeetan, eta hemen ikasgai honek estatuko curriculumean dituenekin alderatzen dira.

Indarraldia: 16/2025 Dekretuak baliozkotzeak arautzen ditu; ez du curriculumik aldatzen.

EHAA aldizkariak ez ditu irizpideak ikasturtez ikasturte ematen ikasgai honetan: hainbat ikasturterentzat batera argitaratzen ditu, «Lehen eta bigarren mailak» zutabean. Hemen dauden-daudenean erakusten dira, ikasturteen artean banatu gabe.

País Vascok ikasgai hau bere konpetentzia espezifikoekin antolatzen du: hemen testuan bat datorrena bakarrik parekatzen da estatuko curriculumarekin, eta gainerakoa aparte zerrendatzen da, falta denik eman gabe.

15 ebaluazio-irizpide

1. konpetentzia espezifikoa

1.1
Identificar, comprender y explicar los fenómenos fisicoquímicos cotidianos más relevantes a partir de los principios, teorías y leyes científicas adecuadas, expresándolos, de manera argumentada, utilizando diversidad de soportes y medios de comunicación.
País Vasco · 1.1 irizpidea
Eguneroko fenomeno natural garrantzitsuenak azaltzea, printzipio, teoria eta lege zientifiko egokien arabera aztertzea eta adieraztea argudioak erabiliz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 233. or.
1.2
Resolver los problemas fisicoquímicos planteados utilizando las leyes y teorías científicas adecuadas, razonando los procedimientos utilizados para encontrar las soluciones y expresando adecuadamente los resultados.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.
1.3
Reconocer y describir en el entorno inmediato situaciones problemáticas reales de índole científica y emprender iniciativas en las que la ciencia, y en particular la física y la química, pueden contribuir a su solución, analizando críticamente su impacto en la sociedad.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.

2. konpetentzia espezifikoa

2.1
Emplear las metodologías propias de la ciencia en la identificación y descripción de fenómenos a partir de cuestiones a las que se pueda dar respuesta a través de la indagación, la deducción, el trabajo experimental y el razonamiento lógico-matemático, diferenciándolas de aquellas pseudocientíficas que no admiten comprobación experimental.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.
2.2
Seleccionar, de acuerdo con la naturaleza de las cuestiones que se traten, la mejor manera de comprobar o refutar las hipótesis formuladas, diseñando estrategias de indagación y búsqueda de evidencias que permitan obtener conclusiones y respuestas ajustadas a la naturaleza de la pregunta formulada.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.
2.3
Aplicar las leyes y teorías científicas conocidas al formular cuestiones e hipótesis, siendo coherente con el conocimiento científico existente y diseñando los procedimientos experimentales o deductivos necesarios para resolverlas o comprobarlas.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.

3. konpetentzia espezifikoa

3.1
Emplear datos en diferentes formatos para interpretar y comunicar información relativa a un proceso fisicoquímico concreto, relacionando entre sí lo que cada uno de ellos contiene, y extrayendo en cada caso lo más relevante para la resolución de un problema.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.
3.2
Utilizar adecuadamente las reglas básicas de la física y la química, incluyendo el uso de unidades de medida, las herramientas matemáticas y las reglas de nomenclatura, consiguiendo una comunicación efectiva con toda la comunidad científica.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.
3.3
Poner en práctica las normas de uso de los espacios específicos de la ciencia, como el laboratorio de física y química, asegurando la salud propia y colectiva, la conservación sostenible del medio ambiente y el cuidado de las instalaciones.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.

4. konpetentzia espezifikoa

4.1
Utilizar recursos variados, tradicionales y digitales, mejorando el aprendizaje autónomo y la interacción con otros miembros de la comunidad educativa, con respeto hacia docentes y estudiantes y analizando críticamente las aportaciones de cada participante.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.
4.2
Trabajar de forma adecuada con medios variados, tradicionales y digitales, en la consulta de información y la creación de contenidos, seleccionando con criterio las fuentes más fiables y desechando las menos adecuadas y mejorando el aprendizaje propio y colectivo.
País Vasco · 2.1 irizpidea
Modu egokian eta moldakorrean lan egitea askotariko baliabideekin, baliabide tradizionalekin eta digitalekin, gaiak ebaztean, informazioa kontsultatzean eta edukiak sortzean, iturri fidagarrienak irizpidez hautatuz eta behar bezala aipatuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.

5. konpetentzia espezifikoa

5.1
Establecer interacciones constructivas y coeducativas, emprendiendo actividades de cooperación como forma de construir un medio de trabajo eficiente en la ciencia.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.
5.2
Emprender, de forma guiada y de acuerdo a la metodología adecuada, proyectos científicos que involucren al alumnado en la mejora de la sociedad y que creen valor para el individuo y para la comunidad.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.

6. konpetentzia espezifikoa

6.1
Reconocer y valorar, a través del análisis histórico de los avances científicos logrados por hombres y mujeres de ciencia, que la ciencia es un proceso en permanente construcción y que existen repercusiones mutuas de la ciencia actual con la tecnología, la sociedad y el medio ambiente.
País Vasco · 7.1 irizpidea
Zientzia etengabe eraikitzen ari den prozesua dela eta zientziak teknologian, gizartean eta ingurumenean dituen ondorioak onartzea eta balioestea, zientziako gizon-emakumeen analisi historikoaren eta aurrerapen zientifikoen bidez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
6.2
Detectar en el entorno las necesidades tecnológicas, ambientales, económicas y sociales más importantes que demanda la sociedad, entendiendo la capacidad de la ciencia para darles solución sostenible a través de la implicación de todos los ciudadanos.
País Vascoko irizpiderik ez dator bat honekin testuan: beste irizpide batean esanda egon daiteke, beste hitz batzuekin.

País Vascoko 19 irizpide, estatuko testuan parekorik gabe

País Vascok ez ditu estatuko irizpide jakin batetik abiatuta idazten: askok beste hitz batzuekin esaten dute estatuko curriculumak beste irizpide batzuen artean banatzen duena, eta beste batzuek Estatuak eskatzen ez duen zerbait eskatzen dute.

1.2
Prozesu naturalak azaltzea, ereduen eta diagramen bidez irudikatuz, eta, beharrezkoa denean, ingeniaritzako diseinuaren urratsak erabiliz (arazoa identifikatzea, miatzea, diseinatzea, sortzea, ebaluatzea eta hobetzea), tresna analogikoen eta digitalen bidez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 233. or.
1.3
Problemak ebaztea edo prozesu naturalak azaltzea, emandako ezagutzak, datuak eta informazioa, arrazoibide logikoa, pentsamendu konputazionala edo baliabide digitalak erabiliz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
1.4
Fenomeno naturalei buruzko problema baten soluzioa kritikoki aztertzea, beharrezkoa denean birformulatuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
2.2
Informazioa oinarri zientifikoarekin aztertzea, sasizientzietatik, gezurretatik, funtsik gabeko sinesmenetatik eta abar bereiziz, eta horien aurrean jarrera eszeptikoa edukiz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
2.3
Eraikuntzako eta hezkidetzako elkarrekintzak ezartzea, jarduera zientifikoetan kolaborazio-lanaren berezko estrategiak erabiliz, aniztasuna errespetatuz eta inklusioa bultzatuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
3.1
Kontzeptuak definitzea, eta fenomeno eta prozesu zientifikoak deskribatzea, informazioa hainbat formatutan aztertuz (ereduak, grafikoak, taulak, diagramak, formulak, eskemak, sinboloak, web-orriak...), jarrera kritikoa mantenduz eta ondorio arrazoituak eskuratuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
3.2
Informazio zientifikoa modu argian komunikatzea, hizkuntza-egitura, terminologia eta formatu egokiak erabiliz (ereduak, grafikoak, taulak, bideoak, txostenak, diagramak, formulak, eskemak, sinboloak, eduki digitalak...).
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
4.1
Egiaztatzeko modukoak diren galderak eta hipotesiak planteatzea, metodo zientifikoak erabiliz eta fenomeno naturalak azaltzen eta horiei buruzko iragarpenak egiten saiatuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
4.2
Fenomeno zientifikoei buruzko esperimentuak egitea eta datu kuantitatiboak eta/edo kualitatiboak hartzea, baliabide, tresna analogiko eta digital edo teknika egokiak zuzen eta gero eta autonomia handiagoz erabiliz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
4.3
Esperimentazioan, araketan edo ikerketa zientifikoko proiektuan lortutako emaitzak interpretatzea, beharrezkoa denean, tresna matematikoak eta teknologikoak erabiliz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
4.4
Esperimentazioaren, behaketaren eta ebidentzia zientifikoen bidez lortutako informazioa eta ondorioak aurkeztea, formatu analogiko eta/edo digital egokia erabiliz (taulak, grafikoak, txostenak, etab.).
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
5.1
Komunitate zientifikoarekin eraginkortasunez komunikatzea, zientziaren oinarrizko arauak behar bezala erabiliz, neurketa-unitateen erabilera, tresna matematikoak eta formulazio- eta nomenklatura-arauak barne.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
5.2
Norberaren eta taldearen osasuna, ingurumenaren kontserbazio jasangarria eta erabilera zientifikoko instalazioekiko errespetua babestea, zientziaren espazio espezifikoen —hala nola zientzien laborategia— erabilera-arauak praktikan jarriz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
6.1
Ekintza jakin batzuek ingurumenean eta izaki bizidunen osasunean dituzten ondorioak ezagutzea, zientzien oinarriak eta irizpide zientifikoak aplikatuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
6.2
Biodibertsitatea babestearen, ingurumena zaintzearen, inguruneko izaki bizidunak babestearen, garapen iraunkorraren eta bizi-kalitatearen garrantziaz argudiatzea, datu eta arrazoi zientifikoak erabiliz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
6.3
Ingurune hurbilean ohitura jasangarriak proposatzea eta hartzea, norberaren eta besteen jarduerak aztertuz eta norberaren arrazoibideetan, eskuratutako ezagutzetan eta eskura dagoen informazioan oinarrituz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
6.4
Ohitura osasungarriak eta arduratsuak proposatzea eta hartzea, norberaren eta besteen ekintzak aztertuz (elikadura, higienea, gorputz-jarrera, jarduera fisikoa, pertsonen arteko harremanak, atsedena, pantailekiko esposizioa, estresaren kudeaketa, sexu-praktiketan segurtasuna, substantzien kontsumoa...), eta norberaren arrazoibideetan, eskuratutako ezagutzetan eta eskura dagoen informazioan oinarrituz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
6.5
Inguruneko paisaia eta ekosistemak interpretatzea, bertako elementuak aztertuz eta giza ekintza jakin batzuen ingurumen-inpaktuari buruz hausnartuz.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.
7.2
Ingurunean ingurumen- eta gizarte-premia garrantzitsuenak detektatzea, horiei soluzio jasangarria, sortzailea eta genero-irizpidea kontuan hartuta emanez.
77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa (oinarrizko hezkuntza, Lehen Hezkuntza barne), III. eranskina (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako jakintzagaiak), 234. or.

Praktikatu Física y Química DBH 2

Aldiro aldatzen diren ariketak, LOMLOE irizpide hauekin lerrokatuta. Hasi doan.

Ikusi Física y Química ikastaroa

Araudi ofizialetik hartutako testuak. EureQuizek ez ditu ordezkatzen ikastetxearen programazioa eta País Vascon indarrean dagoen araudia. Arau-testuak beren argitalpen ofizialaren hizkuntzan erreproduzitzen dira.